Ένας σκληροτράχηλος γλάρος στους Πετανούς

 ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ ΑΥΣΤΗΡΩΣ, η αναδημοσίευση μερική ή ολική,  στους μή έχοντες εγγράφως άδεια από το LIXOURI.GR και την αρθρογράφο !

Ένα πτηνό με σπαθάτες φτερούγες, με απίστευτη τεχνική στο πέταγμα και με μια αρμονία που αδυνατείς να τραβήξεις το βλέμμα σου, σαν το βλέπεις να πετά με χάρη.

Κάτασπρες, με γκρι φτερούγες με φόντο τις μοναδικές αποχρώσεις της θάλασσας και το γαλάζιο τ’ουρανού.

Νάσου ένας σκληροτράχηλος γλάρος να περπατά αγέρωχα στον δρόμο των Πετανών.

Τον ζάλισε ο αέρας και άραξε για λίγο στην στεριά.

Παρατηρώντας και πλησιάζοντας τον, δεν αντιλήφθηκα κάποιο σοβαρό πρόβλημα στα φτερά, στα πόδια ή στο ράμφος του.

Απομακρύνθηκα και συνέχισα να τον παρακολουθώ από απόσταση, με τον γλάρο να παρακολουθεί ταυτόχρονα τις δικές μου κινήσεις.

Μέχρι να αντιληφθεί ότι δεν αποτελούσα καμιά απειλή γι’αυτόν, νάσου και με ένα πέταγμα έφτασε ως την θάλασσα.

«Άδειασε ο γιαλός κι έρημος, μοναχός
γλάρους έχω μόνο συντροφιά μου»

«…μες τα κατάρτια πετούνε οι γλάροι, κι εγώ σου λέω έχε γεια…»

Αναζητώντας…

Γλάρος ή λάρος είναι η κοινή ονομασία για τα πιο πολλά είδη της οικογένειας των Λαριδών, με αντιπροσωπευτικότερο τον αργυρόχρου, το πολυπληθέστερο είδος, που απομακρύνεται από τις ακτές αναζητώντας «στέγη» για τη φωλιά του.
Στις περιοχές που ζευγαρώνουν οι γλάροι, τα σμήνη σχηματίζονται ομοειδώς και συγκεντρώνονται χωριστά, αποτελώντας ένα καλά οργανωμένο κοινωνικό σύστημα. Τα πολυπληθέστερα είναι και τα πλέον ασφαλή, παρέχοντας ειδικά προνόμια στις υψηλές θέσεις της ιεραρχίας. Γι’ αυτό , τα αρσενικά τσακώνονται συνεχώς διεκδικώντας την αρχηγία. Για παράδειγμα, όταν ένα αρσενικό καταλάβει το υψηλότερο σημείο και κουρνιάσει, αμέσως ένα δεύτερο θα προσπαθήσει να το διώξει καταλαμβάνοντας αυτό τη θέση που υποδηλώνει τον αρχηγό. Αν το καταφέρει παίρνει τη θέση μέχρι κάποιος άλλος να το αμφισβητήσει.
Ένα από τα συναρπαστικότερα θεάματα, είναι οι αερομαχίες των γλάρων για ένα κομμάτι τροφής. Στροφές, βουτιές, εφορμήσεις και ελιγμοί γίνονται με φοβερή ταχύτητα και εκπληκτική δεξιοτεχνία. Οι ειδικοί επιστήμονες χρονομέτρησαν το πέταγμα του γλάρου στο φυσικό του περιβάλλον, τον αέρα και βρήκαν ότι μπορεί να ξεπεράσει τα 80 χλμ ανά ώρα, ενώ μετρήσεις σε αεροδυναμική σήραγγα μετρήθηκαν στα 50 χλμ ανά ώρα. Η «υπηρεσιακή» ταχύτητα για «πτήσεις» μεγάλων αποστάσεων είναι 30 χλμ ανά ώρα. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός, πως η αναλογία ενέργειας που καταναλίσκουν για την κάλυψη συγκεκριμένης απόστασης είναι καλύτερη από ότι ενός αλόγου ή ενός αυτοκινήτου.
Πέρα από την ικανότητα της εξοικονόμησης ενέργειας, οι γλάροι έχουν την ικανότητα να τεντώνουν τα μακριά φτερά τους και να ανεμοπορούν επί ώρες. Όπως είπαμε και πριν, παρά τα τεχνικά μέσα και τα μηχανολογικά επιτεύγματα, ο άνθρωπος δεν έχει καταφέρει να κατασκευάσει κάτι που να διαθέτει τις ίδιες αεροδυναμικές ιδιότητες με τα φτερά του γλάρου. Κι ας μη ξεχνάμε πως το φαινόμενο τον απασχολεί από τον καιρό του Δαίδαλου. Όταν σηκώνεται αύρα οι γλάροι μπορούν και πλανάρουν λες και είναι καρφωμένοι στον ουρανό, χρησιμοποιώντας τα ανοδικά θερμά ή άλλα ρεύματα. Πετούν με τα πόδια διπλωμένα μέσα στα φτερά της ουράς τους κι έτσι μειώνουν την αντίσταση. Τα φτερά τους είναι τοποθετημένα σε στρώματα προσφέροντας έτσι εξαιρετική μόνωση, ενώ τα πόδια είναι εφοδιασμένα με ειδικές βαλβίδες που τρομπάρουν ζεστό αίμα στα δάκτυλα , που συνδέονται μεταξύ τους με τη νηκτική μεμβράνη.
Η ποικιλία της τροφής των γλάρων είναι κάτι το ασύλληπτο. Ελάχιστα ζώα στον πλανήτη έχουν την ικανότητα να δέχονται την ποικιλία που τρώει ο γλάρος. Από βατόμουρα και μύδια μέχρι σκνίπες και κολοκυθόσπορους. Το 1948 στη Γιούτα των Η.Π.Α., κοπάδια γλάρων έφαγαν τα σμήνη των ακρίδων που καταβρόχθιζαν την γεωργική παραγωγή της περιοχής. Από το γεγονός αυτό είναι εμπνευσμένο το άγαλμα που έφτιαξαν οι Μορμόνοι στο Salt Lake City, στην κορυφή του οποίου κάθονται δύο γλάροι.
Για να φθάσει η τροφή στο στομάχι του γλάρου, αυτή τη μηχανή που αλέθει τα πάντα, περνάει από ένα ορθάνοιχτο ράμφος κι ένα πελώριο οισοφάγο που μπορεί να χωρέσει μονομιάς τροφή ίσου όγκου με το ένα τρίτο του βάρους του. Κάποια είδη γλάρων είναι αδίστακτα αρπακτικά που φτάνουν στο σημείο να κάνουν επιδρομές στις φωλιές του ίδιου τους του είδους. Ακόμη έχουν την ικανότητα να πίνουν το αλμυρό νερό της θάλασσας, μέσω ενός ειδικού αδένα στο κεφάλι, ο οποίος αφαιρεί το αλάτι και το αποβάλει από το ράμφος τους.
Ένα από τα πιο κωμικά θεάματα της παραλίας είναι να βλέπεις τους γλάρους να περπατούν μία μπροστά και μία πίσω, στο ρυθμό των κυμάτων, όσο ψάχνουν για καβούρια ή άλλα συναφή που ξεβράζει η θάλασσα, δείγμα της επινοητικότητάς τους. Πικρή πείρα με τα σημάδια στα αυτοκίνητά τους έχουν οι ιδιοκτήτες αυτοκινήτων που σταθμεύουν σε παραθαλάσσιους χώρους στάθμευσης από τις αχιβάδες που ρίχνουν οι γλάροι από ψηλά, προσπαθώντας να τις ανοίξουν. Ευτυχώς στη χώρα μας είναι σπάνιο φαινόμενο, απλά γιατί δεν υπάρχουν αρκετοί χώροι στάθμευσης και ειδικά σε παραθαλάσσιες περιοχές.
Την εποχή που ζευγαρώνουν, την άνοιξη, μαζεύονται σε σμήνη για μεγαλύτερη ασφάλεια. Διαλέγουν μία απομονωμένη ακτή με κατάλληλη υποδομή και οργανώνουν την πολιτεία τους με όρια, φύλακες και περιοχές. Οι γεροντότεροι καταλαμβάνουν τις προνομιούχες θέσεις στο κέντρο της περιοχής, ενώ γύρω τους οι τσακωμοί κι οι αντεκδικήσεις για τις υπόλοιπες θέσεις μαίνονται.
Μόλις το σμήνος φθάσει στον επιλεγμένο χώρο, κάθε αρσενικός διαλέγει το χωράφι του κι όταν βρεθεί το θηλυκό ταίρι, ζευγαρώνουν. Στη συνέχεια φτιάχνουν τη φωλιά σκαλίζοντας στο χώμα. Συνήθως μονογαμικός για όλη του τη ζωή ο γλαρος, προβλημάτησε τους μελετητές με την ικανότητα να αναγνωρίζει το ταίρι του ανάμεσα σε μεγάλους πληθυσμούς. Ανακάλυψαν τελικά, ότι βοηθούνται από ένα χρωματιστό κύκλο γύρω από το μάτι τους. Όταν άλλαξαν τους χρωματισμούς σε ορισμένα πειράματα, απλά κατάφεραν να αποπροσανατολίσουν ευτυχισμένα ζευγάρια.
Αν ο αρσενικός είναι νεαρός ή νεοφερμένος, πρέπει να περιμένει για το ζευγάρωμα. Οι ελεύθερες θηλυκές κάνουν βόλτες πάνω από την περιοχή, διαλέγοντας το αρσενικό. Όταν επιλέξουν, προσγειώνονται πλάι του, κουνώντας τα φτερά της ουράς και τον κορμό πάνω κάτω. Αλλά η διαδικασία δεν τελειώνει εδώ. Αν δεν είναι του γούστου του αρσενικού, την κάνει πέρα. Στην περίπτωση που όλα πάνε καλά, αρχίζουν οι περιπτύξεις. Η θηλυκια γουργουρίζει τρυφερά και τρίβει το κεφάλι της πάνω στο κεφάλι του αρσενικού, τσιμπώντας τον ελαφρά κάτω από το ράμφος. Στην αρχή εκείνος κάνει το δύσκολο, όμως τελικά ενδίδει με ιδιόμορφο τρόπο. Κάνει εμετό. Στη συνέχεια, της προσφέρει τροφή, σημάδι πως θα την φροντίζει όταν εκείνη δε θα μπορεί. Μετά ζευγαρώνουν και σε τρεις εβδομάδες το θηλυκό γεννάει τρία αυγά.
Η εκκόλαψη διαρκεί ένα μήνα. Όπως όλα τα νεογέννητα, κινδυνεύουν από μύριους κινδύνους. Σκαντζόχοιρους, φίδια, αλεπούδες, νυφίτσες, κοράκια, γεράκια, αλλά και από τους ίδιους τους γλάρους. Επιβιώνει μόλις το 1/3 της παραγωγής. Οι νεοσσοί, τσιμπούν το ράμφος των γονιών σε συγκεκριμένο σημείο, σημάδι πως πρέπει να αφήσουν την τροφή που κρατούν φυλαγμένη. Όταν φθάσει η ώρα, ο μικρός γλάρος αφήνει την πατρική στέγη και ανεξαρτητοποιείται. Το χρώμα του ακόμα είναι καφετί και θα χρειαστεί τρία χρόνια για να γίνει άσπρο ή γκρι, σημάδι ενήλικα.
Πέρα από τα πρώτα βήματα της ζωής του, ο γλάρος δεν έχει εχθρούς στην υπόλοιπη ζωή του, που διαρκεί κάπου είκοσι χρόνια. Μοναδική απειλή, οι αρπακτικοί του είδους που όπως παντού, ενοχλούν τα μικρότερα είδη της οικογένειας, τα γλαρόνια. Σποραδικά έχουν γίνει κάποιες προσπάθειες να ελεγχθούν οι επιδρομές στις περιοχές που ζευγαρώνουν τα γλαρόνια, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία. Σε αντίθεση με άλλα ζώα του πλανήτη μας, έμαθαν μόνοι τους να αποφεύγουν τις δηλητηριασμένες τροφές.
Στον αντίποδα, συλλέγοντας τροφές από παντού, βοηθούν στον καθαρισμό των ακτών από τα σκουπίδια, ενώ οι κουτσουλιές τους αποτελούν πρώτης τάξεως λίπασμα.
Είναι σπάνιο φαινόμενο, τα κατάλοιπα του πολιτισμού μας να είναι τόσο ευεργετικά γι΄ αυτό το σπάνιας ομορφιάς πουλί, που μας κάνει συντροφιά στα θαλασσινά ταξίδια μας και που ο άνθρωπος ακόμη δεν κατάφερε να αντιγράψει.

Το να ψάχνεις την τροφή σου στη θάλασσα είναι μια δύσκολη δουλειά. Όπως και οι ψαράδες όμως έτσι και τα θαλασσοπούλια έχουν δύο επιλογές: ή τη σιγουριά της γνωστής ακτής με τα μικρά όμως κοπάδια ψαριών ή τη μεγάλη ανταμοιβή με τις σπουδαίες ψαριές που ωστόσο βρίσκονται στο άγνωστο πέλαγος.